Đai ốc hai nửa (half nut) là cơ cấu kẹp xe dao vào vít me khi tiện ren. Dùng lâu, đai ốc mòn và lỏng ra. Tài liệu hướng dẫn máy tiện SUN MASTER dòng RML có mục chỉnh riêng cho chi tiết này ở trang 33; tài liệu hướng dẫn RML-V (bản V) có cùng các bước ở trang 34. Bài này đi theo đúng mục đó, kèm phần khử rơ dọc trục vít me ở trang 32. MAZAKO là ĐẠI LÝ SUN MASTER tại Việt Nam.
Lúc nào đóng đai ốc hai nửa theo đồng hồ ren đã có ở bài Đồng hồ ren máy tiện FC: khi nào đóng đai ốc hai nửa. Bài này nói việc khác: chỉnh lại đai ốc khi nó đã rơ.
Áp dụng cho máy nào
Tài liệu hướng dẫn RML viết cho RML-1430, RML-1440, RML-1460, RML-1630, RML-1640, RML-1660; tài liệu hướng dẫn RML-V viết cho 6 mã có hậu tố V tương ứng. Hai tài liệu hướng dẫn có cùng 7 bước chỉnh đai ốc hai nửa. Với dòng máy khác, chỉ dùng bài này để tham khảo: vị trí vít chỉnh có thể khác, hỏi kỹ thuật MAZAKO trước khi làm.
Đai ốc hai nửa làm việc thế nào trên máy RML
Tay gạt đai ốc hai nửa nối xe dao với vít me để vít me kéo dao chạy dọc phôi khi tiện ren (tài liệu hướng dẫn RML trang 23). Cần chạy dao phải ở vị trí giữa (nằm ngang) thì đai ốc hai nửa mới đóng vào vít me được (tài liệu hướng dẫn RML trang 22).
Lực đai ốc kẹp vào vít me do một thanh căn nêm quyết định, giống căn nêm ở bàn xe dao; thanh căn nêm này chỉnh bằng 2 vít (tài liệu hướng dẫn RML trang 33). Chỉnh 2 vít này là cách lấy lại độ khít khi đai ốc đã mòn.
Khi nào cần chỉnh
Tài liệu hướng dẫn ghi: cơ cấu đai ốc hai nửa có thể chỉnh chặt lại khi nó lỏng do mòn. Theo tiêu chí ở bước 5 bên dưới, đai ốc đúng độ chặt thì đóng mở hơi nặng tay một chút; tay gạt lỏng lẻo, không còn cảm giác đó là lúc cần chỉnh.
Trước khi chỉnh, kiểm lại các bước cài đặt tiện ren theo tài liệu hướng dẫn: vạch đồng hồ ren lúc đóng đai ốc, bánh răng thay thế, vị trí tay gạt hộp bước tiến. Xem bài Tiện ren hệ mét và hệ inch trên máy tiện SUN MASTER.
7 bước chỉnh đai ốc hai nửa
Ngắt điện máy trước khi làm: tài liệu hướng dẫn RML trang 3 dặn luôn ngắt nguồn trước mọi việc bảo trì hay chỉnh máy. Các bước theo tài liệu hướng dẫn RML trang 33:
- Mở đai ốc hai nửa (gạt tay gạt lên vị trí nhả).
- Tháo đồng hồ ren.
- Vặn hai vít chỉnh đai ốc hai nửa theo chiều kim đồng hồ khoảng 1/8 vòng.
- Đóng, mở đai ốc hai nửa vài lần và cảm nhận độ nặng tay. Có thể phải xoay nhẹ tay quay xe dao thì đai ốc mới đóng được.
- Đai ốc đúng độ chặt khi đóng và mở thấy hơi nặng tay một chút: không quá cứng, không quá lỏng.
- Chưa đạt thì lặp lại bước 3–4. Nếu đai ốc quá cứng, vặn hai vít ngược chiều kim đồng hồ để nới.
- Lắp lại đồng hồ ren.
Mỗi lần chỉ vặn khoảng 1/8 vòng rồi thử lại, không vặn một lần thật chặt.
Còn rơ dọc trục vít me: khử ở đầu vít me
Ngoài đai ốc hai nửa, tài liệu hướng dẫn RML trang 32 có mục khử rơ dọc trục vít me: dùng lâu, vít me có thể sinh một chút rơ dọc trục, và máy được thiết kế để khử rơ này dễ dàng:
- Ngắt điện máy.
- Tháo 3 vít và nắp che đầu vít me.
- Nới cả 2 vít định vị của đai ốc hãm.
- Đóng tay gạt đai ốc hai nửa.
- Xoay nhẹ tay quay xe dao qua lại, đồng thời siết đai ốc hãm đến khi hết rơ.
- Siết lại 2 vít định vị, lắp nắp che.
Rơ ở vít me bàn dao ngang và bàn dao trên là việc khác: tài liệu hướng dẫn cũng gọi đai ốc ở đó là half nut và chỉnh tới khoảng 0.025 mm đọc trên du xích tay quay. Cách làm trên máy FC: Chỉnh độ rơ bàn dao, vít me và căn nêm máy tiện FC.
Giữ đai ốc hai nửa bền
- Nhả đai ốc hai nửa khi không tiện ren. Tài liệu hướng dẫn dòng ERL (trang 21) ghi rõ điều này để tránh đai ốc mòn sớm.
- Không chỉnh căn nêm quá chặt: tài liệu hướng dẫn RML trang 32 ghi căn nêm quá chặt làm sống trượt, vít me và đai ốc hai nửa mòn sớm, thao tác nặng; căn nêm lỏng thì bề mặt tiện xấu và rung dao.
- Trước khi tiện ren, đưa cần chạy dao về vị trí giữa rồi mới đóng đai ốc hai nửa.
Cảnh báo an toàn
- Ngắt điện trước khi tháo đồng hồ ren, tháo nắp đầu vít me hay chỉnh vít (tài liệu hướng dẫn RML trang 3).
- Thử đóng mở đai ốc và xoay tay quay xe dao bằng tay khi máy đã ngắt điện; không bật máy để thử.
- Lắp lại đủ nắp che trước khi chạy máy.
- Không đeo găng tay khi chạy thử máy sau khi chỉnh. Quy tắc chung: An toàn khi đứng máy tiện: 11 quy tắc.
Xem thêm: Chốt an toàn vít me bị đứt: thay chốt, chỉnh ly hợp
Liên hệ kỹ thuật MAZAKO
Chỉnh xong mà tiện ren vẫn rơ, hoặc cần kiểm đai ốc hai nửa đã mòn tới mức phải thay, gửi cho kỹ thuật MAZAKO model máy và bước ren đang tiện. Máy tiện SUN MASTER RML-1430, RML-1640 và các model khác: danh mục máy tiện vạn năng RML. Liên hệ kỹ thuật MAZAKO – ĐẠI LÝ SUN MASTER tại Việt Nam: Zalo/Gọi 0934 066 806 (Gọi thêm: 0978 554 005).
