Máy tiện vừa lắp xong, cân bằng xong, đã đủ chính xác để nhận việc chưa? Tài liệu hướng dẫn máy tiện SUN MASTER dòng ERL (ERL-1330, ERL-1340) khuyên kiểm độ thẳng tâm của máy trước khi bắt đầu gia công, và kiểm lại định kỳ. Cách kiểm rất thực tế: tiện thử một đoạn phôi rồi đo hai đầu, sau đó kiểm ụ động bằng trục thép và đồng hồ so. Tài liệu hướng dẫn bản V (ERL-1330V, ERL-1340V) in cùng nội dung. Với các dòng SUN MASTER khác, bài chỉ dùng để tham khảo; làm theo tài liệu hướng dẫn đi kèm máy. MAZAKO là ĐẠI LÝ SUN MASTER tại Việt Nam.
Trước khi kiểm: máy phải cân bằng xong
Kiểm thẳng tâm chỉ có nghĩa khi máy đã nằm đúng trên nền. Phần lắp đặt của tài liệu hướng dẫn ERL (trang 10) yêu cầu:
- Đặt máy lên nền, chỉnh từng chân đế trong 6 chân đế để mỗi chân nhận phần tải bằng nhau.
- Dùng ni-vô chính xác đặt trên băng máy, chỉnh chân đế cho máy cân bằng.
- Định kỳ kiểm lại cân bằng băng máy để giữ độ chính xác lâu dài.
Ở trang 30, tài liệu hướng dẫn nhắc lại: kiểm cân bằng và độ thẳng tâm theo chu kỳ để máy giữ được độ chính xác.
Bước 1: Kiểm đầu máy bằng tiện thử
Tài liệu hướng dẫn gọi phép kiểm này là Headstock check: xem đầu máy có lệch so với đường chạy của xe dao hay không, qua kết quả tiện thử. Theo tài liệu hướng dẫn ERL trang 30:
- Kẹp một thanh thép Ø50 mm (2″) trên mâm cặp, không chống tâm đầu tự do.
- Cắt nhẹ một lớp mỏng trên đoạn dài 152 mm (6″).
- Đo bằng panme ở hai đầu đoạn vừa tiện (điểm A gần mâm cặp và điểm B ở đầu ngoài, Fig. 24-P1). Hai số đo phải bằng nhau.
Hai số đo khác nhau nghĩa là đoạn tiện bị côn. Tài liệu hướng dẫn nêu cách chỉnh như sau:
- Nới bốn vít giữ đầu máy: 2 vít (I) phía sau đầu máy và 2 bu lông (J) dưới đầu máy.
- Vặn vít chỉnh (K) để xoay nhẹ đầu máy.
- Chỉnh xong, siết (I) và (J) trước, sau đó mới siết (K).
- Tiện thử và đo lại; lặp lại tới khi hai số đo bằng nhau.
Nới bu lông đầu máy là việc ảnh hưởng trực tiếp tới độ chính xác của máy. Nếu xưởng chưa làm việc này bao giờ, liên hệ kỹ thuật MAZAKO trước khi nới.
Bước 2: Kiểm ụ động bằng trục thép và đồng hồ so
Theo tài liệu hướng dẫn ERL trang 30 (Fig. 24-P2):
- Chống một trục thép mài dài 305 mm (12″) giữa mũi tâm trục chính và mũi tâm ụ động.
- Gá đồng hồ so lên ổ dao, cho mũi đo tì vào trục, rồi chạy xe dao dọc theo đường tâm của trục.
- Kim đồng hồ thay đổi thì nới cần kẹp ụ động và chỉnh các vít dịch ngang ụ động.
- Kiểm và chỉnh lại tới khi thẳng tâm hoàn toàn.
Cấu tạo ụ động ở tài liệu hướng dẫn ERL trang 25: cần kẹp (A) mở cho ụ động trượt dọc băng; cần kẹp (C) khóa nòng ụ động. Muốn dịch ngang ụ động, nới cần kẹp (A) rồi chỉnh vít (S) ở hai bên đế bằng khóa lục giác 6 mm; vạch dấu (D) ở mặt đầu ụ động cho biết lượng dịch. Chỉnh xong phải siết lại cần kẹp.
Vít (S) cũng là vít dùng khi cố ý lệch ụ động để tiện côn nhẹ. Cách dùng ụ động lệch để tiện côn ở dòng FC: tiện côn trên máy tiện FC. Sau khi tiện côn, nhớ đưa ụ động về đúng tâm và kiểm lại theo bước này.
Tóm tắt hai phép kiểm
| Phép kiểm | Phôi, dụng cụ (tài liệu hướng dẫn ERL trang 30) | Đạt khi | Chỉnh ở đâu |
|---|---|---|---|
| Đầu máy | Thanh thép Ø50 mm kẹp mâm cặp, tiện đoạn 152 mm; panme | Số đo ở A và B bằng nhau | Vít (I), bu lông (J), vít chỉnh (K) |
| Ụ động | Trục thép mài 305 mm chống hai mũi tâm; đồng hồ so trên ổ dao | Kim đồng hồ không đổi khi chạy dọc trục | Cần kẹp (A), vít (S) |
Tài liệu hướng dẫn không ghi dung sai bằng số cho hai phép kiểm, chỉ yêu cầu “bằng nhau” và “thẳng tâm hoàn toàn”. Cần mức dung sai cụ thể để nghiệm thu máy, liên hệ MAZAKO để xác nhận theo máy thực tế.
Khi nào nên kiểm lại
- Ngay sau khi lắp đặt, cân bằng xong, trước khi gia công (tài liệu hướng dẫn ERL trang 30).
- Theo chu kỳ, cùng với việc kiểm lại cân bằng băng máy (tài liệu hướng dẫn ERL trang 10 và 30).
- Khi phôi tiện bị côn mà chưa rõ nguyên nhân, hoặc sau khi đã lệch ụ động để tiện côn.
Các bước nhận máy, cẩu hạ và cân bằng: lắp đặt và chạy thử máy tiện SUN MASTER. Tổng quan dòng ERL: dòng máy tiện SUN MASTER ERL.
Cảnh báo an toàn
- Ngắt điện trước khi nới, chỉnh vít đầu máy hoặc ụ động; tài liệu hướng dẫn SUN MASTER yêu cầu ngắt điện trước mọi việc chỉnh, sửa (tài liệu hướng dẫn CH trang 3). Chỉ cấp điện lại khi tiện thử.
- Trước khi chạy máy tiện thử: mọi người đứng tránh xa, dọn dụng cụ và rút chìa vặn mâm cặp ra khỏi mâm cặp (tài liệu hướng dẫn CH trang 7).
Liên hệ kỹ thuật MAZAKO
Cần hỗ trợ kiểm độ chính xác máy tiện SUN MASTER sau khi lắp đặt, liên hệ kỹ thuật MAZAKO – ĐẠI LÝ SUN MASTER tại Việt Nam: Zalo/Gọi 0934 066 806 (Gọi thêm: 0978 554 005).
