Khi tiện phôi thanh dài, thợ thường luồn phôi qua lỗ trục chính rồi kẹp phần cần tiện trên mâm cặp. Phần phôi còn lại thò ra phía sau ụ đầu (bên trái máy) và quay cùng tốc độ trục chính. Bài này tóm tắt các tài liệu hướng dẫn máy tiện SUN MASTER nói gì về trường hợp này: thò ra bao nhiêu thì phải đỡ, đỡ bằng gì và chạy tốc độ ra sao.
Vì sao phôi thò sau trục chính nguy hiểm
Tài liệu hướng dẫn máy ERL và ERL-V (mục an toàn số 7) ghi: phôi mảnh thò ra khỏi trục chính ụ đầu khoảng một foot (khoảng 30 cm) mà không được đỡ thì có thể bị lực ly tâm hất văng ra ngoài. Khi đó phôi không chỉ bị cong mà còn rất nguy hiểm cho bất kỳ ai đứng gần máy.
Các tài liệu hướng dẫn AHL, BHL, CH, CH-V, FC, FC-V, RML, RML-V, TC, TC-V có cùng một quy tắc trong phần an toàn máy tiện (Long Stock Safety): phôi dài không được đỡ có thể quật mạnh, gây chấn thương nặng và làm hỏng máy.
- Phôi quay càng nhanh, lực ly tâm càng lớn, nên tài liệu hướng dẫn dặn luôn tiện phôi dài ở tốc độ chậm.
- Tài liệu hướng dẫn ERL nhấn mạnh phôi văng ra nguy hiểm cho bất kỳ ai đứng gần, không chỉ người đứng máy.
Thò ra bao nhiêu thì phải đỡ
Hai nhóm tài liệu hướng dẫn ghi mức khác nhau:
| Tài liệu hướng dẫn | Tài liệu ghi | Phải làm |
|---|---|---|
| ERL, ERL-V | Phôi mảnh thò quá trục chính ụ đầu khoảng một foot (khoảng 30 cm) mà không đỡ thì có thể văng ra | Đỡ phần thò ra bằng ống đỡ phôi (stock tube) |
| AHL, BHL, CH, CH-V, FC, FC-V, RML, RML-V, TC, TC-V | Phôi thò ra khỏi mâm cặp hoặc ụ đầu dài hơn 3 lần đường kính của chính nó | Phải đỡ phôi và tiện ở tốc độ chậm |
Ví dụ tính theo quy tắc 3 lần đường kính:
| Đường kính phôi | Thò ra quá mức này thì phải đỡ |
|---|---|
| Ø20 mm | 60 mm |
| Ø30 mm | 90 mm |
| Ø40 mm | 120 mm |
Với phôi mảnh, mức 3 lần đường kính ngắn hơn nhiều so với mức khoảng 30 cm của tài liệu hướng dẫn ERL. Khi hai mức khác nhau, lấy mức ngắn hơn thì an toàn hơn.
Phôi luồn được qua trục chính phải nhỏ hơn lỗ trục chính. Ví dụ tài liệu hướng dẫn ERL ghi lỗ trục chính dòng ERL là Ø40 mm. Lỗ trục chính các dòng khác xem mục phôi thanh trong bài so sánh 7 dòng máy tiện SUN MASTER.
Cách đỡ phôi thò sau trục chính
- Đo phần thò ra phía sau ụ đầu và so với mức ở bảng trên trước khi kẹp phôi.
- Nếu vượt mức: đỡ phần thò ra bằng ống đỡ phôi như tài liệu hướng dẫn ERL, ERL-V ghi, hoặc cắt phôi ngắn lại để phần thò ra không vượt mức.
- Kẹp chắc phôi trên mâm cặp hoặc mâm hoa. Phôi kẹp không chắc có thể văng khỏi trục chính.
- Quay tay phôi hết một vòng trước khi bật trục chính để chắc phôi, dao, ổ dao, mâm cặp không va chạm.
- Chọn tốc độ chậm cho phôi dài và phôi lớn, như tài liệu hướng dẫn dặn.
- Không đứng phía sau ụ đầu khi máy chạy và nhắc người xung quanh tránh xa vùng phôi thò ra.
Ống đỡ phôi (stock tube) chỉ được nhắc tên trong tài liệu hướng dẫn ERL, ERL-V. Danh sách phụ kiện tiêu chuẩn và tùy chọn của dòng ERL (tài liệu hướng dẫn ERL) và mục phụ kiện tùy chọn trong catalogue SUN MASTER không có ống đỡ phôi. Cần ống đỡ phôi hoặc giá đỡ phôi phía sau ụ đầu, liên hệ MAZAKO tư vấn.
Phần phôi phía trước mâm cặp
Quy tắc 3 lần đường kính áp dụng cho cả phần phôi nhô ra khỏi mâm cặp về phía ụ động. Phía này đỡ bằng mũi tâm ụ động, luynet tĩnh hoặc luynet động – cách gá xem bài gá phôi dài trên máy tiện FC: luynet tĩnh, luynet động.
Cảnh báo an toàn
- Quần áo rộng, găng tay, cà vạt, trang sức, tóc dài có thể bị cuốn vào phôi đang quay, kể cả phần phôi thò ra sau ụ đầu.
- Không dùng tay hãm phôi hay mâm cặp để làm chậm hoặc dừng trục chính; để trục tự dừng hoặc dùng phanh.
- Rút chìa vặn mâm cặp ngay sau khi dùng.
- Toàn bộ quy tắc an toàn khi đứng máy: an toàn khi đứng máy tiện: 11 quy tắc theo tài liệu hướng dẫn FC.
Liên hệ kỹ thuật MAZAKO
Cần chọn máy theo cỡ phôi thanh, ví dụ SUN MASTER ERL-1340 hoặc SUN MASTER AHL-1860, hay cần phụ kiện đỡ phôi, liên hệ kỹ thuật MAZAKO.
Liên hệ kỹ thuật MAZAKO – ĐẠI LÝ SUN MASTER tại Việt Nam: Zalo/Gọi 0934 066 806 (Gọi thêm: 0978 554 005)
